بسم الله الرحمن الرحیم -- « وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا »--« همگي به ريسمان خدا چنگ زنيد، و پراكنده نشويد » (آل عمران / 103)

آخرین اخبار بوشهر

feed-image متن خوراک

شیخ خلیل افرا عضو شورای برنامه ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت کشور طی مقاله ای به بررسی برخی از ویژگیهای حضرت امام علی علیه السلام پرداخته است.

 

بسم الله الرحمن الرحیم


سیدنا علی رضی الله عنه شایسته‌ترین فقیه و قاضی از روایات متعدد ثابت است که رسول الله(ص) فرمودند: )اقضاکم علی) شایسته ترین قاضی در میان شما علی است.
از سیدنا علی رضی الله عنه روایت شده است که گفت: هنگامی که رسول الله (ص) مرا به یمن فرستاد سنم کم بود، گفتم یا رسول الله م تجربه داوری و قضاوت را ندارم اگر اختلافی پیش آمد چگونه داوری کنم؟آن حضرت (ص) فرمود: ( خداوند حق را بر زبانت جاری میسازد و قلبت را ثابت ومطمئن میگرداند).
از آن پس هیچگاه در مورد قضاوتی که انجام میدادم تردیدی به دلم خطور نمی کرد( از مسند امام احمدبن حنبل1/83)
حضرت عمر رضی الله عنه از مشکلی که برای حل آن شخصی چون ابوالحسن علی وجود نداشته باشد به خداوند متعال پناه می جست.
هر گاه موضوعی که به نظرش مشکل می آمد و از مسائل پیچیده بود می گفت: این مسأله ای است که باید علی آن را حل کند. (از کتاب العبقریات الاسلامیه ص 968).
عالم به کتاب و سنت: ابو عمر به نقل از ابوطفیل می گوید: علی را دیدم که در خطبه خود می گفت: از کتاب خدا در مورد آیات و احکام آن هرچه می خواهید از من بپرسید. بخدا سوگند هیچ آیه ای در قرآن وجود ندارد مگر اینکه من میدانم که در شب نازل شده یا روز در دشت نازل شده یا در کوه.
شریح بن هانی می گوید:از عایشه رضی الله عنه در مورد مسح موزه سؤال کردم گفت این مسأله را از علی بپرس، او در این زمینه بیشتر از من علم دارد، زیرا او در سفر همراه رسول الله (ص) بوده است.
چون خدمت علی رضی الله عنه رسیدم، گفت: رسول اکرم(ص) فرموده است که مسح موزه برای مسافر سه شبانه روز و برای مقیم یک شبانه روز است.المسند امام احمد 1/96 .
برای تفصیل بیشتر به کتاب موسوعه فقه علی ابن ابی طالب ص84-97 رجوع شود.
علی کانون محبت و مهربانی.    
سیدنا علی رضی الله عنه  به رغم شجاعت و دبیری کم نظیر و آگاهی از فنون رزمی، بسیار نرم دل و مهربان بود.
وی نرم خو، خوش اخلاق و دارای عواطف و احساسات رقیقی بود. این ویژگیهای انسانی زمانی بیشتر تجلی می کند که انسان در برابر  قاتل خود قرار گرفته باشد.
ایشان نسبت به قاتل خود ابن ملجم به فرزندش سیدنا حسن رضی الله عنه سفارش کرد که غیر از ابن ملجم دیگری را به تهمت قتل ویا شرکت در آن نکشند و فقط با یک ضربه بدون شکنجه از او قصاص بگیرند.(نقل از الجوهره فی نسب النبی و اصحابه العشره3/338).
ابوالقاسم بغوی  در سندی که به جده اش منتهی میگردد نقل میکند:که او گفته است روزی سیدنا علی رضی الله عنه را دیدم که مقداری خرما خرید و آن را در پارچه ای گذاشت ت به خانه ببرد، شخصی گفت: ای امیرالمؤمنین اجازه بدین من این خرما را حمل کنم.،فرمود:پدر و سرپرست خانواده به حمل آن سزاوارتر است(البدایه والنهایه 8/5).
شخصی به خدمت او عرض کرد:یا امیرالمؤمنین من نیازی دارم که می خواهم آن را با شما در میان بگذارم، گفت حاجت خود را بر زمین بنویس زیرا دوست ندارم آثار ذلت سؤال بر چهره ات ببینم. او حاجت خود را نوشت و سیدنا علی رضی الله عنه بیش از طلب او حاجتش را برآورد.(البدایه و النهایه 8/9).
علی آغازگر بسیاری از علوم و فنون.
سیدنا علی رضی الله عنه آغازگر بسیاری از علوم و آثار جاودانی است که تا زبان عرب و دستور زبان عرب باقی است فراموش نخواهد شد.
در امالی ابوالقاسم جامی از ابوالاسود دؤلی نقل شد: علی را دیدم که سر در گریبان تفکر فرو برده و می اندیشد، گفتم یا امیرالمؤمنین در مورد چه موضوعی فکر میکنی؟ فرمود: از این نگرانم که مردم در شهر شما (کوفه) زبان عربی را غلط تلفظ می کنند، بنابراین می خواهم نوشته ای درباره اصول و قواعد زبان عربی تهیه کنم، گفتم: اگر چنین کاری بکنی ما را زنده گردانده‌ای و زبان عرب در میان ما باقی خواهد ماند. بعد از سه روز که به خدمت ایشان رسیدم نوشته‌ای به من داد که قواعد ابتدایی علم نحو را در آن نوشته بود. (نقل از تاریخ الخلفاء ص 181).
می توانیم بگوییم سیدنا علی رضی الله عنه در ترتیب علم نحو بیشترین سهم را دارد زیرا به اثبات رسیده است که ابوالاسود دؤلی به حضرت علی رضی الله عنه شکایت کرد که مردم در مناطقی که تازه فتح شده زبان عربی را صحیح تلفظ نمی کنند و غلط هایی بر سر زبان هاست. حضرت علی رضی الله عنه در جوابش فرمود:هر چه می گویم بنویس، سپس اصول علم نحو عربی را به او املاء کرد و بعد به ابوالاسود گفت: به همین نحو که گفتم عمل کن.به این جهت به اصطلاح(نحو) معروف شد.( نقل از کتاب العبقریات ص 969).
سبب کثرت احادیث درباره فضیلت علی رضی الله عنه:
احادیث زیادی در مورد فضیلت سیدنا علی رضی الله عنه وارد شده که شاید در مورد هیچ صحابی یا شخصیت بزرگ زمان پیامبر این مقدار حدیث وارد نشده است. علت آن واضح و آشکار و مطابق با مقتضای طبیعت است.
زیرا از یک سو، بنا بر تقدیر الهی قبل از خلافت و بعداز آن نیز ایشان مورد اختلاف،تنازع و هدف نقد و ملامت قرار گرفت. واز سوی دیگر دارای امتیازها و شایستگی هایی بود که طبعا در هر فردی که ویژگی ها وجود داشته باشد مورد اختلاف و افراط و تفریط قرار می گیرد.
بخش بزرگی از این احادیث در کتب صحاح آمده و بعضی از محدثین در این باره کتب مستقلی تألیف کرده‌اند.
شاید منصفانه ترین و معتبر ترین کتاب در این باره کتاب (الخصائص فی مناقب علی ابن ابی طالب) منسوب به امام ابو عبدالرحمن احمدبن شعیب نسایی(متوفی 303 ه) باشد که مؤلف آن یکی از کتب شش گانه معتبر حدیث  در نزد اهل سنت است.
انگیزه تألیف این کتاب این بود که ایشان زمانیکه در دمشق اقامت داشت مشاهده کردند که اغلب مردم از فضائل علی بی اطلاع وعده ای در مورد وی سوء تفاهم شده اند و زبان به طعن ایشان می گشایند، وقتی این کتاب را تألیف کرد از سوی مخالفان افراطی امیرالمؤمنین مورد تهدید و نکوهش قرار گرفت، اما این کار او را از حق گوییش باز نداشت. (نقل از تذکره الحفاظ، ذهبی 2/699).
علامه ابن حجر عسقلانی در کتاب گران سنگ خود فتح الباری شرح صحیح بخاری در مورد کثرت احادیث در مورد فضایل حضرت علی به تفصیل سخن گفته  و در پایان می گوید: مردم در حق علی به چند دسته تقسیم شده اند:1- اهل سنت. 2- خوارج. 3- کسانیکه که با او جنگیدند از بنی امیه و دیگران در این میان و خلیفه خود دانستند که فضایل او را در سطح گسترده ای نشر کنند و از آنجا که تعداد مخالفان زیاد بود طبعا دوستداران وی با آب و تاب بیشتری به نشر اینگونه روایات پرداختند، و الا در واقع هر یک از خلفای چهار گانه فضایلی دارند که اگر در ترازوی عدل گذاشته شوند صحت گفتار اهل سنت و جماعت ثابت خواهد شد. (نقل از کتاب فتح الباری باب مناقب علی ابن ابی طالب رضی الله عنه).

حکمت و بلاغت حضرت علی رضی الله عنه.
در کتاب تاریخ ادبیات عرب اثر استاد احمد حسن زیات آمده است می نویسد؛ بعداز رسول الله(ص) کسی را سراغ نداریم که از علی سخنور تر و فصیح تر باشد، حکیمی بود که حکمت از سخنانش می تراوید.
خطیبی بود که که دریای بلاغت بر زبانش جاری بود، قدرتی سخنوری و مجادله داشت.
همه اختلاف نظر دارند که سیدنا علی رضی الله عنه امام سخنوران و ادیبان بود.(نقل از کتاب تاریخ الادب العربی ص 174).
تعیین هجرت رسول اکرم(ص)برای سرآغاز تقویم اسلامی که به تصویب حضرت عمر رضی الله عنه رسید به پیشنهاد حضرت علی رضی الله عنه .
بنابراین تا مسلمانی روی زمین وجود دارد همین تقویم مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
انتخاب هجرت نبوی برای سرآغاز تقویم اسلامی مبنی بر حکمت ها و مصلحت های اسلامی و دعوت گرانه و ارج نهادن به ارزشهای انسانی بوده و این عنوان اذهان دانشمندان و متفکران منصف را متوجه عظمت اسلام می کند.
نهج البلاغه: هر محقق با بصیرت که اسلوب و زبان را می داند متوجه می شود که خداوند چه استعدادهای استثنایی به حضرت علی رضی الله عنه عنایت کرده است.
برای کتاب نهج البلاغه  بیش از پنجاه شرح نوشته شده است.
امام بیهقی و امام فخرالدین رازی از جمله شارحان نهج البلاغه هستند. شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید مفصل ترین شرح نهج البلاغه است. شیخ محمد عبده از شارحان معاصر نهج البلاغه است.
جملات و عبارات از دریای حکیمانه حضرت علی رضی الله عنه:
1-    قیمة کل امری ما یحسنه( ارزش هر فرد به تخصص و هنر اوست).
2-    لا تکن عبد غیرک و قد جعلک الله حرا(برده مردم نباش حالا که خداوند تو را آزاد آفریده است).
3-    الناس اعداء ما جهلوا(مردم دشمن چیزی هستند که نمی دانند).
4-    المرء مخبوء تحت لسانه(هر شخص در زیر زبانش مخفی است).
5-    کلموا الناس علی قدر عقولهم أتحبون ان یکذب الله و رسوله( با مردم مطابق سطح فکرشان سخن بگویید. آیا می خواهید خدا و رسولش تکذیب شوند؟).
و امثال  و مانند این جملات بسیار زیاد از آن حضرت رضی الله عنه نقل شده است.

شیخ خلیل افراء

عضو شورای برنامه ریزی مدارس دینی اهل سنت کشور
و رئیس هیات افتاء و شورای پاسخگوئی به مسائل شرعی اهل سنت استان بوشهر

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

پایگاه اطلاع رسانی دفتر نماینده ولی فقیه در امور اهل سنت استان بوشهر ©1391