شیخ محمد غزالی

شیخ محمد غزالی

image_pdfimage_print

نام: محمد الغزالی
نام پدر: احمد سقا
ولادت: ۳۱ شهریور ۱۲۹۶ ه.ش
متوفی: ۱۹ اسفند ۱۳۷۴ ه.ش
محل تولد: مصر، استان بحیره، روستای نکلا العنب
محل وفات: عربستان، مدینه، قبرستان بقیع
محل زندگی: ریاض عربستان
تبار: عرب
مذهب: اهل سنت
دانش آموخته: الازهر مصر
تأثیرپذیرفتگان: ابوحامد محمد غزالی، سیدجمال الدین اسدآبادی
آثار: السنۀ النبویۀ بین اهل الفقه و اهل الحدیث، تراثنا الفکری فی میزان العقل والشرع
استادها: شیخ شلتوت
شاگردها: عمر عبدالکافی، عبدالتواب هیکل

زندگی‌نامه
غزالی متولد ۳۱ شهریور ۱۲۹۶ ه.ش در محافظة البحیرة کشور مصر است. پدرش احمد سقا، به سبب علاقه خاصی که به امام محمد غزالی داشت، نام پسر را محمد غزالی نامید. غزالی در همان اوایل کودکی قرآن را حفظ کرد و پس از اتمام دوره دبیرستان در مدرسه دینی اسکندریه، در سال ۱۹۳۷م به دانشکده اصول دین، جامعة الازهر قاهره پیوست.
غزالی پس از اتمام تحصیلات، به یکی از داعیان اصلی اخوان المسلمین تبدیل شد. حتی مدتی سردبیر مجله آن‌ها بود و در همین زمان، نخستین کتاب خود با نام «الاسلام و الاوضاع الاقتصادیة» را به چاپ رساند. طولی نکشید که تبدیل به مؤلفی پرکار و فقیهی مشهور شد. بعد از ترور حسن البنا در سال ۱۹۴۸، غزالی حدود یک سال را در زندان گذرانید.
پس از به قدرت رسیدن انور سادات، غزالی با دستور شخص سادات، به معاونت وزارت اوقاف رسید. او در این مدت با سخنرانی در مساجد مختلف و به خصوص در مسجد عمروعاص قاهره، خیل عظیمی از جوانان را شیفته خود کرد. اما با شروع اعتراضرهای غزالی، انور سادات تمام مناصب حکومتی را از او پس گرفته و بعد از افزایش فشارها، نهایتاً به دعوت دانشگاه ام‌القری در مکه، به عربستان سفر کرد. بعد از هفت سال قید ممنوع‌الورود بودن او به مصر برداشته شد. غزالی مجدداً مدتی را به عنوان معاونت وزرات اوقاف، مصر سپری کرد و سپس به دانشکده الهیات قطر پیوست.
غزالی همواره حضوری پررنگ در مجامع اسلامی و تبلیغی داشت و از سال ۱۹۸۴ به عنوان ریاست دانشگاه «امیر عبدالقادر» الجزایر، به دروس تفسیر قرآن پرداخت. ضمن اینکه مقام افتای دانشگاه را هم به عهده داشت. او در همین موقع، برنامه‌های هفتگی تلویزیونی را در الجزایر اجرا کرد که با استقبال کم‌نظیری مواجه شد.
بعد از پنج سال اقامت در الجزایر، غزالی ناچار شد به خاطر شرایط نامناسب جسمی، الجزایر را ترک کند. او نشان لیاقت را که بزرگ ترین نشان الجزایر بود از دست رئیس جمهور وقت، «شاذلی بن جدید» دریافت کرد.
بعد از بازگشت به مصر، غزالی از سوی دکتر «طه جابر علوانی» به ریاست شورای علمی «مؤسسه اندیشه اسلامی» دعوت شد و او در کنار برخی از بزرگترین اندیشمندان مصر مثل جابر العلوانی، محمد سلیم عوا، شیخ علی جمعة، دکتر محمد عماره و.. شروع به فعالیت کرد.
در خلال همین سال های واپسین عمر، شخصیت علمی او مورد تقدیر کشورهای مصر، عربستان، قطر، مالزی و.. قرار گرفت. او در سال ۱۹۹۵ در پنجاهمین سالگرد تأسیس سازمان ملل متحد در آمریکا شرکت کرد. نهایتاً در ۹ مارس ۱۹۹۶ در عربستان دچار حمله قلبی شد و در سن ۷۹سالگی درگذشت.

افکار و عقاید
غزالی به عنوان یکی از رهبران اخوان المسلمین از معدود فقهایی است که مرتباً در حال تجدید نظر در آرای پیشین، و اتخاذ مواضع جدید بود. او با تألیف بیش از ۵۰ اثر در حوزه اسلام‌شناسی، یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های دینی قرن بیستم به‌شمار می‌رود.
غزالی در ابتدا، ضمن تحصیل در الازهر از محضر بزرگانی چون شیخ شلتوت، بهره‌مند شد و سپس روش اصلاحی خود را با تبلیغ و دعوت آمیخت. زمانه غزالی با حوادثی چون، جنگ شش روزه و نفوذ جریانهای تندروی سلفیه و وهابیت عجین است. از این رو او به عنوان یکی از داعیان اندیشه تقریب تلاشهای بسیاری را انجام داد. اما پس از گذشت ده‌ها سال، او متوجه شد که اصلاحات موضعی، گره از بدبختی امت اسلام نمی‌گشاید و راه چاره را در بازگشت به قرآن، و شکستن رویه تقلید و تقدیس اشخاص و نامها، دید. این روش، همان دیدگاهی بود که حدود یک قرن قبل تر، با ظهور امام محمد عبده به وجود آمد لکن با نفوذ وهابیت سعودی و حمایت‌های تلویحی غرب، مدرسه اصلاحی عبده به انحراف و نابودی کشانده شد هرچند معدود کسانی چون شیخ شلتوت یا شیخ علی عبدالرازق سعی در ادامه مدرسه فکری استاد خود در الازهر داشتند، لکن هجمه سنگین جریانهای صوفیه و به خصوص سلفیه مانع تداوم این مدرسه اصلاحی شد.
غزالی، ریشه انحرافات از اسلام صحیح را در دوری از قرآن و وجود انواع و اقسام احادیث کذب و جعلی که تحت نام سنت نبوی، به دروغ به اسلام، افتراء زده شده‌اند و تقدیس ساده انگارانه نامهایی چون بخاری و.. می‌دانست و اینها همه در حالی اتفاق افتاده که، اکثریت قریب به اتفاق فقهای متقدم و متأخر بر ظنی بودن اخبار آحاد و عدم وجود صفت یقین و قطعیت در آن‌ها تأکید کرده‌اند.
غزالی ضمن شکوایه از این رویه غلط می‌نویسد: «أن المسلمون الآن اتخذوا هذا القرآن مهجورا فهم لایعکفون علی دراساته و لا یستقصون دلالاته: همانا مسلمین در این عصر قرآن را مهجور کرده‌اند آن‌ها به مطالعات قرآنی روی نمی‌آورند و در راه کشف معانی قرآن تلاشی نمی‌کنند».
غزالی معتقد است که اسلام، دین واحد است و اسلام، وطن واقعی هر مسلمانی است. یکی از نکات تأسف آور دنیای اسلام تفرقه است؛ در حالی که استکبار و حامیان زور و زر با اتحاد و یکپارچگی منافع کشورهای مسلمان را به تاراج می برند، مسلمانان به علت اختلافات داخلی در ساختن کشور واحد اسلامی ناتوانند.
به عقیده غزالی امت اسلامی، امتی واحد است؛ زیرا برادری، که اسلام قلب ها را به سوی آن گرد آورده، اصلی از اصول ایمان است و ایمان بدون آن تمام نیست.

وظیفه مسلمین از نگاه شیخ محمد غزالی
وظیفه مسلمین در این شرایط حساس و اوضاع خطرناک این است که از پراکندگی و اختلاف بازآیند و در برابر حمله های صلیبی مدرن، جبهه ای نیرومند به وجود آورند و در این مبارزه سرنوشت ساز، در سنگر استوار دین ثابت قدم بمانند.

بازدیدها: 465

درباره نویسنده

ارسال دیدگاه

تلفن : 077-33560757-8
پست الکترونیک : boushehr@dmsonnat.ir
آدرس : بلوار آیت ا...طالقانی(خ صلح آباد) ، خ خبرنگار، خ خرد شرقی ،دفترنماینده ولی فقیه در امور اهل سنت استان بوشهر

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

کل بازدیدکنندگان
280841
بازدید امروز
75
افراد آنلاین
0
طراحی و اجرا پویاپردازان جنوب